Akademik Personel Farkındalık

Değerli Öğretim Elemanları,

Üniversite eğitimi, yükseköğretime devam eden her birey için eğitim programı ve diğer bileşenleri ile bir bütündür. 

Yükseköğretimin belirlediği koşulları yerine getirerek üniversiteye kayıt yaptıran her öğrenci için fırsat eşitliği ilkesine gore bazı düzenlemeler gerekmektedir.

Üniversitelerin  bireysel gereksinimleri dikkate alarak eğitim ve sosyal yaşamı güçlendirici ve kolaylaştırıcı düzenlemelerle hizmet veren kurumlar arasında yer almasını sağlamak için akademik birimlerde görevli personelin işbirliği  yapması önem taşımaktadır.  

Üniversite öğrenimine devam eden engelli öğrencilerin olumsuz tutumlar ve ayrımcılığı temel alan davranışlarla karşılaşmaması gerekmektedir. Bu konuda akademik ve idari personelin engellilik hakkında bilgi ve farkındalık düzeyi önemlidir.

Öncelikle her öğrenci eşit şartlarda eğitim almak hakkında sahiptir. Unutulmamlalıdır ki engelli öğrencinin derslerden  muaf tutulması, derse devamsızlığına izin verilmesi ve/veya sınavlara katılmadan dersten başarılı sayılması aslında ayrımcı bir davranıştır. Bu tür ayrımcı ve eşit haklar yerine muafiyet ve kısıtlanmış durumların önlenmesi gerekmektedir. Engelli öğrencilerinde gerekli düzenlemeler yapılarak derslere devamı, sınavlara katılmaları ve öğrenimlerini tam zamanlı sürdürmeleri konusunda hassasiyet gösterilmelidir.

Her öğrencinin eğitime tam ve eşit katılımı için akademik, fiziksel, sosyal düzenlemeler gerekmektedir. Aşağıda yer alan strateji ve uyarlamalar özel gereksinimi olan öğrencilerin akranları gibi eşit ve tam katılımını esas alan öğrenme ortamlarının oluşturulmasına hizmet etmektedir. Bu önerilerin dikkate alınması öğrencilerin fırsat eşiliğine dayalı bir öğrenme ortamına devamı için önem taşımaktadır.

1)Fakülteler ve meslek yüksekokulu, enstitülere yeni kayıt olan engelli öğrenciler için oryantasyon programları düzenlenebilir.

2) Akademik birimlere ait fiziksel imkanlar, sosyal tesis, yemekhane, kantin, kütüphane, yurtlar vb. mekanlara ilişkin ulaşım hakkında bilgilendirme yapılabilir.

3)Eğitim-öğretim yılı başında ders içerikleri tüm öğrencilerinizin gereksinimleri göz önüne alınarak planlanabilir. Engelli öğrencilerin zorunlu ve seçmeli derslere devam edebilmesi için düzenlemeler gerekmektedir. 

4)Dönem başında dersinize ait beklentilerinizi öğrencilerinize yazılı olarak verebilirsiniz. Ya da kişisel web sayfasında duyurular bölümüne ekleyebilirsiniz.

5) Akademik birimler, derslikler ve laboratuvarların ulaşım bilgileri ve işleyişine ait bilgilendirme yapılabilir (Hizmet verilen saatler, görevli iletişim bilgileri gibi)

6)Ders ve sınav saatlerine ilişkin değişiklikler öğrencilere cep telefonu ya da elektronik posta olarak iletilebilir. Fiziksel engelli öğrenciler için dersliklerin zemin katta ulaşılabilir olmasına dikkat edilmelidir.

7)Görme ve işitme engeli olan öğrencilerin gereksinimleri de farklılaşmaktadır. İşitme Engeli olan öğrencileriniz için yardımcı cihaz (Radyo frekans sistemi, FM sistemi) kullanılabilir.

8)İşitme engelli öğrenciler ders sunumlarında öğretim elemanı yaka mikrofonu kullanabilir.

-İşitme engelli öğrencileriniz için derslikler ve diğer akademik birimlerde gürültü izolasyonu önem taşımaktadır.  

İşitme engelli öğrenciler için sözlü iletişimde dudak okuma önemlidir.

Konuşurken, ders anlatırken öğrencinin yüzüne dönük konuşmanız daha sağlıklı iletişim kurmanız ve öğrencinin derse katılımı üzerinde olumlu etki oluşturacaktır..

9)Derslerin birden fazla duyuya hitap edecek biçimde planlanması önemlidir. Derslerin sunumunda görsel materyaller kullanılmanız gerekebilir.

10)Ders öncesi planlamalarınızda ders sonunda özetleyici akış şemaları hazırlayabilirsiniz. Ders sonrası öğrencilere çalışma kağıtları şeklinde verilebilir.  Derslik-yurt-kantin ve diğer birimlerde tehlike yaratacak durumlar ayrıca görsel olarak ifade edilebilir (kırmızı şeritlerle dikkat çekilebilir) Ders bitiminde konuyu anahtar sözcüklerle özetleyin.  Anlaşılması zor kavramlardan kaçının.

11)Görme engelli öğrencileriniz için

-Ders notları ve diğer yazılı materyaller her öğrenci için uygun formatta basımı yapılabilir (görme engelli öğrenciler için büyük puntolu yazı kullanılabilir. Yazı ile zeminin zıt renkte olmasına özen gösterilmelidir.

-Ders notları CD’ye kayıt edilerek verilebilir.  Ders içeriğinde yer alan kavramlar örneklerle açıklanabilir.

-Mümkün olduğunca somut nesneler kullanılarak betimleyici bir dil ile anlatım önemlidir.

-Ders materyalleri (çalışma notu, ödev kağıdı, deney föyleri), öğrenciye büyük punto ile bir liste halinde verilmelidir.

-JAWS (seslendirme) programının yüklü olduğu laptop sağlanması, Farklı üniversite ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapılabilir. Derslerde işlenen konulara ait görseller-şekil-grafik-haritalar vs kabartma olarak hazırlanabilir.

9) Yazılı materyallerde punto, dil-anlatım, renklendirme düzenlemelerine dikkat edilmelidir.

Sınavlar

12)Öğrencilerin sınavlara hazırlanabilmesi için sınav tarih ve yer bilgileri mutlaka bilgilendirilmesi gerekmektedir. Eğer uygun koşullar varsa gerektiğinde görme engelli öğrenci için Braille uyumlu sınav formatı hazırlanabilir.

Büyük punto ile yazılı sınav kağıdı düzenlenebilir.

13)Kelime işlemci kullanımı yapılabilir, Ayrı odada sınav uygulanabilir. El yazısı desteği verecek bir yardımcı görevlendirilmesi olabilir.

14)Ek süre verilmesi

Engel türü ve derecesine bağlı olarak öğrenciler için sınavlarda ek süre gerekmektedir. Genellikle normal sınav süresinin 1.5 ya da 2 katı olan ek süre verilmesi uygulaması her öğrenci için bireysel olarak belirlenmelidir. Eğer öğrenci sınava geç kalmışsa önceden belirlenen ek süre, sınavın olağan başlama saatinden itibaren hesaplanır.